ضوابط طراحی نما در تهران و کرج (۱۴۰۴)

ضوابط طراحی نما در تهران و کرج – مرجع جامع برای معماران حرفه‌ای

مقدمه

نما چیزی فراتر از پوشش بیرونی ساختمان است؛ نما ویترین هویت شهری است که روان و بصورت ضمنی با هر نگاه ارتباط می‌گیرد. در کلان‌شهرهای پرتنوعی مانند تهران و کرج، رعایت ضوابط طراحی نما نقش کلیدی در حفظ هماهنگی سیمای شهری، جلوگیری از آشفتگی بصری، و افزایش کیفیت اجرایی دارد.

در این مقاله، تلاش کرده‌ایم ضوابط طراحی نما در سال ۱۴۰۴ را به‌صورت کاملاً کاربردی، فنی و مستند برای معماران حرفه‌ای ارائه کنیم.

منابع رسمی

در تدوین این مقاله از منابع رسمی و کاربردی استفاده شده است:

PDF ضوابط طراحی نما شهرداری تهران – فایل کامل ضوابط عمومی نمای ساختمان ثبت‌شده در آرشیو رسمی معاونت شهرسازی شهرداری تهران .
ضوابط عمومی طراحی نما (الزام، توصیه، پرهیز) – تفکیک دقیق ضوابط و نحوه اجرا توسط وب‌سایت‌های تخصصی همچون آلفا و FTCenter .
کتابچه‌ی کنترل نماهای شهری – PDF راهنمای طراحی و کنترل نماهای تهران منتشر شده در سال ۱۳۹۳ .
راهنمای تصویب نما و روند دریافت تأییدیه – شامل مستندات، مراحل ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک و کمیسیون نما .
ضوابط منطقه ۲۲ تهران – تأکید ویژه بر مصالح، فرم، بازشو و جزئیات اجرایی .
ضوابط نمایش نما در کرج – توجه به مصالح، بازشوها و اجزای طراحی ورودی و خط آسمان .
تشویق اجرا به سبک ایرانی-اسلامی در کرج – بسته‌های تشویقی شهرداری برای نمای هم‌راستا با هویت بومی .
قوانین کمیته‌ی نما (تهران و کرج) – درباره پوشش‌ها، فرم‌های نامناسب و نماهای تمام‌شیشه‌ای .

طبقه‌بندی ضوابط طراحی نما در تهران

۱. الزامات (سلبی)

انتخاب مصالح مقاوم و هماهنگ با بافت اطراف: استفاده از سنگ، آجر یا کامپوزیت به‌جای فلز یا شیشه‌ی گسترده .
پوشاندن درزهای انقطاع با مصالحی که با سایر اجزای نما هماهنگ باشد .

۲. توصیه‌های ایجابی

مصالح قابل شستشو در طبقه همکف، استفاده از سیمان آب‌ساب یا آجر بندکشی برای زیبایی و دوام بیشتر .
هماهنگی فرمی با معماری ایرانی-اسلامی یا معماری همسایگان جهت انسجام بصری .

۳. پرهیزها (اختیاری ولی توصیه شده)

اجتناب از نمای تمام‌شیشه‌ای یا فلزی که به‌سبب انعکاس و نور ناخواسته، هارمونی شهری را مختل می‌کند .
رنگ‌های نامتناسب یا تعداد زیاد مصالح متنوع که می‌توانند باعث آشفتگی بصری شوند .

دانلود صحنه سه بعدی کلاسیک و رومی ۳Ds Max ( ۷۰ پروژه اجرایی در ایران )

ضوابط فنی—پشت بام و خط آسمان (جزئیات اجرایی)

پنهان‌سازی تاسیسات مانند دودکش‌ها از نماهای اصلی ساختمان .
خط آسمان هماهنگ با ساختمان‌های مجاور و نصب آبچکان برای جلوگیری از نفوذ رطوبت .
پیشنهاد پوشش سبز پشت بام (flower box) و طراحی هماهنگ پوشش کف و فضای سبز مجاور نما .

فرآیند تصویب نما در شهرداری تهران

ارائه‌ی مدارکی مانند رندر نما بافت مجاور، نماهای دوبعدی و سه‌بعدی، پلان بام، و جزئیات فنی به دفاتر خدمات الکترونیک .
بررسی توسط کمیسیون نما و دریافت تأیید یا اصلاحیه حسب ضوابط .

ضوابط طراحی نما در کرج

انتخاب مصالح و اجزای باکیفیت نما با توجه به فرم ورودی، بازشو و خط آسمان .
تشویق به طراحی نما به سبک ایرانی-اسلامی به‌منظور حفظ هویت محلی؛ شهرداری بسته‌های حمایتی در نظر گرفته است .
قوانین کمیته نما در کرج: ممنوعیت فرم‌های نامتعارف، تأکید روی انسجام بصری، جلوگیری از نماهای تمام‌شیشه‌ای .

دانلود صحنه سه بعدی کلاسیک و رومی ۳Ds Max ( ۷۰ پروژه اجرایی در ایران )

پیامدهای عدم اجرای ضوابط

رد پایان‌کار و جریمه از سوی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری .
تأخیر در صدور مجوز و افزایش هزینه‌ها ناشی از نیاز به طراحی مجدد.
کاهش کیفیت منظر شهری و ایجاد بصری ناهموار در بافت شهری.

ضوابط طراحی نما در تهران و کرج

توصیه‌های کاربردی برای معماران حرفه‌ای

نکات اجرایی:
- انتخاب مصالح مدرن و با دوام، متناسب با بافت شهری.
- اجتناب از شیشه بیش از ۴۰–۶۰٪ (مطابق توصیه‌های منابع) .
- توجه ویژه به طراحی خط آسمان، پیشانی، آبچکان و پوشش پشت بام.
- ارائه‌ی کامل مدارک به کمیسیون نما برای تسریع در دریافت تأییدیه.

جمع‌بندی نهایی

نما فراتر از پوشش ساختمان است؛ نما بخش جدانشدنی هویت بصری و منظر شهری است. طراحی نما در تهران و کرج نیازمند تعادل میان زیبایی، استاندارد وجودی ضوابط، و بررسی‌های فنی است. معماران حرفه‌ای با تسلط بر ضوابط رسمی، هماهنگی با بافت شهری و تعامل سازنده با کمیسیون نما می‌توانند نماهایی پایدار، زیبا و قانونی خلق کنند.